Regulice i Nieporaz

Regulice, Aleja Jana Pawła II 23

Kościół
Pierwsze wzmianki o parafii regulickiej pochodzą z 1325r. W tych latach kościół pw. św. Wawrzyńca zbudowany był w konstrukcji zrębowej z bali drewnianych. W jego miejscu w 1531r. wzniesiono nową gotycką świątynię, również drewnianą, z kwadratową wieżą posiadającą dach namiotowy zwieńczony sygnaturką. Dach kościoła był dwuspadowy, pokryty gontem. Kościół posiadał trzy ołtarze, małe prezbiterium z zakrystią oraz nawę. Wewnątrz namalowano polichromię przedstawiającą sceny Nowego Testamentu, wykonaną najprawdopodobniej przez miejscowego malarza. Nad prezbiterium na łuku tęczowym wisiał krzyż, a przy prezbiterium stała chrzcielnica, najpierw drewniana, a od 1651r. z czarnego marmuru dębnickiego z miedzianą pokrywą, zachowana do dnia dzisiejszego. Wokół kościoła znajdował się cmentarz, a pod prezbiterium spoczywali plebani tegoż kościoła. W miejscu starego prezbiterium stoi dziś betonowy krzyż, a otaczające go półkoliście drzewa tworzą sferę sacrum. Ze względu na stan techniczny oraz rozrastającą się parafię zlecono budowę nowego, murowanego kościoła, którego projekt przygotował w 1882r. inżynier Aleksander Gebauer. Trwającą nieco ponad 2 lata budowę rozpoczęto 14 kwietnia 1885 r., a 13 listopada 1887 r. w świątyni odprawiono pierwszą mszę świętą. Ze starego do nowego kościoła przeniesiono chrzcielnicę, obraz św. Wawrzyńca, krucyfiksy barokowe i późnogotyckie, obraz św. Barbary oraz monstrancję. Ponadto na wyposażeniu kościoła znajdują się: kielichy mszalne, relikwiarze, feretrony, a także ornaty i tkaniny liturgiczne. W 1912r. świątynia otrzymała bogatą polichromię, namalowaną przez artystę Tadeusza Gadomskiego, który ukończył studia w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni Jana Matejki. W 1946 r. rozbudowano chór, na którym znajdują się zabytkowe organy. W dniu 23 czerwca 1962r. ks. bp Karol Wojtyła poświęcił nowe tabernakulum. W 1971r. rozebrano ołtarz, który do nowej świątyni zakupiły siostry Klaryski. Stan ten trwał do połowy lat 90. XX w. Wtedy to z suchego drewna dębowego wykonano nowy ołtarz w stylu klasycystycznym, nawiązujący do historycznych ołtarzy bocznych. Rzeźby wykonano z drewna lipowego. W tym okresie odnowiono m.in. polichromię kościoła, a inicjatorem wszystkich prac remontowych i konserwatorskich był obecny Dziekan Dekanatu Babice i Proboszcz parafii pw. św. Wawrzyńca w Regulicach – ks. dr Jan Piwowarczyk. Kościół znajduje się na szlaku Greenways Kraków-Morawy-Wiedeń oraz szlaku rowerowym Dwa Zamczyska i Pierścień Regulic, czyli Lipowiec-Tenczyn.

Plebania
Pierwotna plebania pochodząca z 1858r. miała formę podmiejskiego dworku z wejściem wspartym na kolumnach. W 1962r. grożący zawaleniu budynek rozebrano do fundamentów, wznosząc na nich nowy dwukondygnacyjny budynek z cegły. Poniżej plebani wybudowano budynek duszpasterski służący zebraniom parafian oraz katechizacji młodzieży.

Cmentarz
Pierwotny cmentarz znajdował się wokół starego, drewnianego kościoła. Po rozbiórce świątyni teren wyplantowano, a w 1941r. postawiono na tym miejscu krzyż. Stary cmentarz powstał w latach 1888-1890 na gruntach plebańskich. Zachowały się na nim zabytkowe nagrobki. Nowy cmentarz oddano do użytku w 1972r.

Ciekawostki
– W starym kościele znajdowała się figura, zwana obecnie Madonną z Regulic, którą Muzeum Narodowe w Krakowie zakupiło w 1902r. od parafii regulickiej. W tymże muzeum zachowane zostały również dwa szkice pierwotnego drewnianego kościoła, autorstwa inżyniera Aleksandra Gebauera, projektanta obecnej świątyni.
– Innym cennym zabytkiem zachowanym z parafii w Regulicach jest obraz datowany na XVII w., feretron Fons Vitae – Źródło Życia, znajdujący się w Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie.
– Powyżej plebani stała pochodząca z XVII wieku zabytkowa ośmioboczna stodoła o konstrukcji zrębowej, którą w 1993r. przeniesiono do Skansenu w Wygiełzowie, gdzie jest eksponowana.